Skip to main content

ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਕੌਣ ਸਨ? ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ

ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ


By The Ishraj Times News Desk | 18 ਜੁਲਾਈ 2026

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ / ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ

1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਥਿਤ ਜਾਅਲੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ, ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਭਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਸਨ।

ਖਾਲੜਾ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਲਾਵਾਰਿਸ" ਦੱਸ ਕੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2,097 ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿੱਚ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 25,000 ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

6 ਸਤੰਬਰ 1995 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਗਵਾ

6 ਸਤੰਬਰ 1995 ਨੂੰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਖਾਲੜਾ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ (CBI) ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ।

CBI ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ?

CBI ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਲੰਬੀ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪੰਜ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ?

ਜਦੋਂ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦਾ ਅਗਵਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 31 ਅਗਸਤ 1995 ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ।

ਅੱਜ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਅਭਿਨੀਤ ਫ਼ਿਲਮ "ਸਤਲੁਜ" (ਪਹਿਲਾਂ Punjab '95) ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਪੁਲਿਸ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦਰਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Dr Raj Shekhawat Biography: Karni Sena Chief, Owner of Shekhawat Mines & Hotel Shekhawat Palace

Published on:  13 April 2026 By: The Ishraj Times 📌 Introduction Dr. Raj Shekhawat is a well-known Indian Political leader, entrepreneur, and the Founder & National President of the Kshatriya Karni Sena. He has gained nationwide recognition for his strong leadership, bold statements, and active role in representing the Rajput community. Apart from his social influence, he is also a successful businessman with ventures in mining, hospitality, and security services. 👑 Early Life & Background Dr. Raj Shekhawat belongs to the Rajput community and has been associated with social and organizational work for many years. He is believed to have a disciplined background, including service in national security forces, which helped shape his leadership qualities and strong decision-making abilities. 🏛️ Karni Sena Leadership Dr. Raj Shekhawat is the Founder and National President of Kshatriya Karni Sena , a prominent organization representing Ra...
Post a Comment
Read more

मकराना मामला: डॉ. राज शेखावत की गिरफ्तारी पर उठे बड़े सवाल

Published by :- Raj Kumar - मकराना प्रकरण ने खड़े किए कई सवाल हाल ही में सामने आए मकराना प्रकरण को लेकर समाज में कई तरह की चर्चाएं और सवाल उठ रहे हैं। विशेष रूप से क्षत्रिय करणी सेना के राष्ट्रीय अध्यक्ष डॉ. राज शेखावत की गिरफ्तारी को लेकर कई लोग इसे संदिग्ध मान रहे हैं। इस पूरे मामले में कुछ ऐसे पहलू सामने आए हैं जिन पर अब समाज और समर्थक खुलकर सवाल उठा रहे हैं। सवाल नंबर 1 पहला सवाल यह उठ रहा है कि अगर सभी लोग एक ही स्थान पर मौजूद थे, तो कार्रवाई केवल डॉ. राज शेखावत के साथ ही क्यों की गई? समर्थकों का कहना है कि अगर कोई घटना हुई थी, तो कार्रवाई सभी के खिलाफ समान रूप से होनी चाहिए थी। सवाल नंबर 2 दूसरा बड़ा सवाल यह है कि मकराना और उनके साथियों को सुरक्षित कमरे में बैठाकर “आप सुरक्षित हैं” कहने की बात क्यों कही गई। इस बात को लेकर भी कई तरह की चर्चाएं चल रही हैं। सवाल नंबर 3 तीसरा सवाल यह उठ रहा है कि जब सभी लोग एक ही जगह मौजूद थे, तो पुलिस की कार्रवाई केवल एक व्यक्ति पर ही क्यों केंद्रित रही। सवाल नंबर 4 कुछ लोगों का यह भी मानना है कि क्या इस पूरे घटनाक्रम में किसी राजनीतिक ...
Post a Comment
Read more

छत्तीसगढ़ करणी सेना विवाद पर वीरेंद्र सिंह तोमर समर्थकों का जवाब, अभिषेक सिंह के दावों पर उठे सवाल

By The Ishraj Times | Updated: May 28, 2026 छत्तीसगढ़ में क्षत्रिय करणी सेना को लेकर हाल ही में सामने आई कुछ खबरों और दावों पर अब संगठन से जुड़े पदाधिकारियों ने खुलकर प्रतिक्रिया दी है। संगठन के वरिष्ठ कार्यकर्ताओं और पदाधिकारियों का कहना है कि कुछ लोगों द्वारा गलत जानकारी और भ्रम फैलाकर समाज को गुमराह करने की कोशिश की जा रही है। प्रदेश अध्यक्ष एवं राष्ट्रीय उपाध्यक्ष वीरेंद्र सिंह तोमर के समर्थकों ने स्पष्ट किया है कि संगठन में प्रदेश अध्यक्ष की जिम्मेदारी वर्तमान में वीरेंद्र सिंह तोमर के पास ही है और कुछ मीडिया रिपोर्ट्स में किए गए दावे तथ्यों से मेल नहीं खाते। “220 कार्यकर्ताओं के दावे पूरी तरह गलत” संगठन से जुड़े सूत्रों के अनुसार, कुछ खबरों में यह दावा किया गया कि बड़ी संख्या में कार्यकर्ताओं ने संगठन छोड़ा या किसी विशेष पक्ष का समर्थन किया। हालांकि करणी सेना से जुड़े पदाधिकारियों ने इन दावों को “भ्रामक और बढ़ा-चढ़ाकर पेश किया गया आंकड़ा” बताया है। उन्होंने कहा कि संगठन के अधिकांश कार्यकर्ता आज भी राष्ट्रीय अध्यक्ष डॉ. राज सिंह शेखावत और प्रदेश अध्यक्ष वीर...
Post a Comment
Read more